Voeding, mineralen en prikkels

Zenuwcellen geven prikkels aan elkaar door via synapsen. Kort gezegd. Een prikkel komt aan het eind van zijn reis door de zenuwcel bij de post-synaps aan. Kalium en magnesium stromen de cel uit, calcium stroomt de cel in en de synaps scheidt een neurotransmitter uit die bij de aansluitende zenuwcel in de pre-synaps een nieuwe prikkel opwekt.

Een belangrijke poort in de celwand voor de in- en uitstroom van elektrolyten heet een NMDA-receptor. Het is een ingewikkelde organische verbinding die ingebed zit tussen de vetzuren die de celwand vormen. Er zijn stoffen die de poort van de receptor openzetten en dus een prikkel opwekken. En er zijn stoffen die de poort juist sluiten, de prikkel blijft achterwege.

Rustgevende of inhiberende stoffen die op de NMDA-receptor inwerken zijn zink en de neurotransmitter Taurine. Zij zorgen ervoor dat het magnesium in de poort op zijn plaats blijft en er geen elektrolyten kunnen stromen. Er zijn ook receptoren die de prikkels van NMDA-receptoren tegenwerken. De zogenaamde GABA-receptoren. Hebben de GABA-receptoren de overhand dan volgt er geen depolarisatie, dus geen prikkel maar rust en ontspanning.

Prikkelende of exciterende neurotransmitters zijn glutamaat en aspartaat. U komt ze dagelijks tegen in uw voedsel als smaakmakers. Deze stoffen verbreken de verbinding van magnesium met de NMDA-receptor. De poort gaat open, calcium en natrium stromen de cel in en kalium en magnesium stromen de neuron uit. Er wordt een prikkel opgewekt, actie, spanning. Of een neuron die via verschillende exciterende en inhiberende synapsen geprikkeld wordt de impuls daadwerkelijk doorgeeft hangt af van het nettoresultaat van prikkeling en demping. Zijn er meer exciterende dan inhiberende prikkels dan wordt er een drempel in de lading van uw neuron overschreden. De impuls gaat verder en heeft u een hele kleine beslissing genomen door wat opgeloste stoffen in uw hoofd te verplaatsen. Een verontrustende gedachte, bent u dit proces in uw brein?

Hoe dan ook, na het hele circus van het in- en uitstromen en depolariseren van de cel moet het evenwicht in elektrolyten terug naar de beginstand. Alleen zo kunnen uw neuronen opnieuw een prikkel doorgeven. Daarvoor moeten natrium en calcium weer naar buiten gepompt worden. En dat kost energie. Enter de mitochondriƫn.

Mitochondriƫn zijn de energiecentrales van elke cel. Ze leveren pakketjes energie door een molecuul genaamd ADP op te laden zodat het ATP wordt. Als ATP terug verandert in ADP levert dat energie op. Dat maakt allerlei onwaarschijnlijke processen mogelijk. U kunt er bijvoorbeeld een pomp in uw celwand mee laten werken en natrium naar buiten pompen. Of de rustgevende neurotransmitter GABA maken.

Belangrijk punt in dit verband is dat voor het opladen van ADP naar ATP magnesium, co-enzym Q10 en vitamine E nodig zijn. Magnesium is essentieel voor het leven al was het maar om het juiste evenwicht in een geprikkelde zenuw te herstellen. Niet zo vreemd dus dat een studie onder 5.700 mensen in Noorwegen aantoonde dat er een duidelijk verband is tussen een tekort aan magnesium in de voeding en depressie.